Borsada Bedelli Sermaye Ne Demek?

Neredeyse her ülkenin kendi kurallarıyla oluşturulan menkul kıymet, emtia, bono ve döviz piyasası gruplarından oluşan borsaları vardır. Ülkemizde ise denetimi Sermaye Piyasası Kurulunda olan, bir menkul kıymetler borsası BİST, eski adıyla İMKB (İstanbul Menkul Kıymetler Borsası) vardır.  BİST,  de şirketlerin işlem gördükleri bir platform ve yatırımcılara sundukları,  belli başlı değişkenlere göre hesaplanan fiyat uygulamaları vardır.  Bu fiyat uygulamaları şirketlerin anamal (sermaye) öz kaynaklar ve şirket faaliyetlerinden oluşan durumlara göre artıp azalabilmektedir.  Şirketlerin istenmeyen durumlarda, borçlu olmaları ve bunun için sermaye bulmalı gereken durumlara ya da şirketin büyümesi gibi durumlarda bedelli sermaye artırımlarına gitmeye ihtiyaç duymaktalardır.  Bunun yanında şirketlerin yatırım yapabilmeleri için gereken sıcak para kaynaklarının karşılanması durumunda da bedelli sermaye artırımlarına gittikleri görülmektedir.

Şirketlerin bedelli sermaye artırımına gidebilmeleri için de belli uygulamalar ve kurallar vardır. Örneğin borsada işlem gören şirketler,  bedelli sermaye artırımına gidebilmesi için hisse başına 1 TL bedel talep etmektedir. Bunun sebebi Türkiye Piyasasında işlem gören hisse senetlerinin kupür değerlerinin hisse başı 1 TL olmasıdır. Böylelikle hisse değerleri 1 TL’nin altında işlem gören şirketlerin de bedelli sermaye artırımı yapabilmeleri olanağının olmadığını anlayabiliriz. Yalnız bu durumdaki şirketler için Sermaye Piyasası Denetleme Kurulu,  Sermaye azatlımı adında bir yönetmelik yürürlüğe koymuştur. Bu yönetmelikle birlikte değeri 1 TL’nin altında olan şirketler sermayelerini %50 azaltmaları durumunda hisse başı değerleri 1 TL’nin üzerinde işlem görebiliyorsa, Bedelli sermaye artımına gidebilmektelerdir. Böylelikle şirketlerin piyasa değeri,  değişmemesine rağmen, piyasa değerleri artırımdan sonra oluşacak yeni hisse sayılarına bölünmeleriyle ortaya çıkmaktadır.

Borsada Bedelli artırımındaki bedelli artırım fiyatının belirlenme aşamalarında ise Şirketler olağan genel kurullarında bedelli artırım taleplerini yönetime sunarlar.  Sunulan talepler oy birliğiyle onaylanırsa, bedelli sermaye artırım oranları ve kararlaştırılan fiyat Sermaye Piyasası Kurulu’na bildirilir.  Kararın kabul görmesi durumunda ise sermaye artırımı belirtilen süre içerisinde gerçekleştirilir.